Tips om rapportcommentaar sneller en beter te schrijven

Vind jij het soms ook lastig om voor elke leerling een gepersonaliseerd rapportcommentaar te schrijven? Toch zouden we dit geen ‘planlast’ mogen vinden, want een constructieve verduidelijking helpt leerlingen in hun leerproces. Met specifieke én opbouwende feedback kan de leerling groeien. Daarom verzamelde ik enkele tips en concrete aanzetten: veel schrijfplezier!

Wie is de ontvanger?

Ik geef les in het secundair. Daarom richt ik mij in het rapportcommentaar tot de leerling. Want 12-plussers moeten uiteindelijk zelf aan de slag met de feedback, niet? In het basisonderwijs lijkt het me logischer dat je je tot de ouders richt.

3 keer inspiratie

  1. Schrijf helder en duidelijk
  2. Bedenk wat je over de leerling wil zeggen en vermijd clichés. Speciaal voor jullie, lieve lezers, dook ik in het archief van mijn schoolrapporten. Korte bloemlezing: “Voor wiskunde is de hemel wat opgeklaard. Voor fysica blijft het problematisch. Het wordt hard werken … als je een prettige vakantie wil.” Of deze: “Herpak je in het 3de trimester, Josfien. Je kan vast beter.” En ik herinner me nog eentje uit het basisonderwijs: “Kruip uit je schelp, Josfien!”
    Blijkbaar hebben we als leerkrachten vaak de neiging om ‘rond te pot te draaien’ met nietszeggende uitdrukkingen: vervang ze liever door letterlijke taal met duidelijke acties voor de leerling.

    Dus vermijd:
    Steek een tandje bij.
    Het is vijf voor twaalf.
    Herpak je.
    Kruip uit je schelp.
    … (Vul gerust aan in de reacties hieronder.)

  3. Formuleer opbouwend en concreet
  4. Wat is het doel van onze feedback? Een leerling omhoog duwen of omlaag? Juist, ik hoef het je niet voor te zeggen. ‘Jij kan beter’ is niet duidelijk genoeg. En ‘voor fysica blijft het problematisch’ werkt allesbehalve motiverend. Rapportcommentaren bevatten bij voorkeur deze drie vaste elementen: een compliment of lichtpuntje, een te verbeteren werkpunt en een concrete tip hoe hieraan te werken. Korter is dat: P (positief), W (werkpunt), S (stimulans). Veel scholen gebruiken deze PWS als leidraad, mijn school trouwens ook. Een rapportcommentaar vloeit met deze houvast zelfs sneller uit mijn pen.

    Download mijn schrijfkader met enkele concrete aanzetten:

  5. Wees persoonlijk: ‘Fier op jou’
  6. Ik communiceer zoveel mogelijk vanuit een ik-boodschap: ik zie dat, ik stel vast, ik vraag me af of … En met doordachte acties probeer ik een positief leer- en klasklimaat te creëren. Ik denk (hoop!) dat het sowieso loont als we inzetten op goede relaties met onze leerlingen. Een prettige sfeer zorgt voor betere leerresultaten. En omgekeerd evenzeer.
    Misschien eens een positief kaartje bij het rapport stoppen? Met een warme, deugddoende boodschap voor de leerling erop: kort, krachtig en oprecht. Nee, niet elk trimester. Haalbaar blijft de belangrijkste rode draad!

    Meteen aan de slag?
    Download het kaartje ‘Fier op jou’.


Meer lezen over feedback?
“Doe zo verder” is niet genoeg: feedback in het middelbaar onderwijs
“Goede feedback van de leraar doet leerlingen meer leren”
Wat schrijf jij op het rapport?


Wil je een seintje in je inbox bij nieuwe blogposts?

Springuur? Ga eens shoppen bij een collega-leraar

Deze week (17 oktober 2019) blogde o.a. Kris Van den Branden over een recent onderzoek naar het effect van onderlinge klasbezoeken van leraren. Want uit de studie van Burgess, Rawal en Taylor (2019) blijkt dat leraren betere leraren worden door hun collega’s te observeren of door hen geobserveerd te worden. Lees verder

Maak een toegangsticket tot jouw les

Misschien werk je al met een exit-ticket in de les? Dat is een ideale manier om te checken of je les haar doel bereikt. Op de site van Klasse vind je kant-en-klare prints. Hoewel ik mijn leerlingen vaker via ticket in een online tool of met een post-it de les uitstuur. Sinds kort start ik de les soms met een ‘entry ticket’. Lees verder

Ken je leerlingen sneller met een brief van hun ouders

In de Facebook-groep Lesideeën secundair onderwijs passeerde deze vraag: “Hoe kan ik ouders meer betrekken bij de school, hoe geef ik ze meer het gevoel dat er naar hen wordt geluisterd? Wie heeft ervaring met een soort vragenlijst om een breder beeld te krijgen van de leerlingen?” Ik reageerde, want Lees verder

Meer effectieve breinen in je les? Zet in op ‘retrieval practice’

“Actieve leraren doen niets wereldschokkends” kopt een artikel in Klasse Magazine (016 -juni 2019). Aan het woord is Tim Surma, leraar wiskunde en onderzoeker aan Open Universiteit Heerlen. En zelf voorbeeld van zo’n actieve leraar. Letterlijk een spring-in-de-klas. Lees verder

Geef ik wel goed les? Vraag het eens … aan je leerlingen!

Vijf dagen per week staren ‘ze’ me aan. Soms glimlachend, dan weer met hun ogen draaiend. Heb ik alles duidelijk uitgelegd? Houd ik rekening met hun tempo? Organiseer ik mijn les vlot? … Meestal stel ik zulke vragen via Lees verder

Evalueren en feedback geven in één? Probeer de ‘rubric of one’

“Hoe kan ik helder evalueren en mijn leerlingen daarbij concrete feedback – springstof voor leren – geven?” De zoektocht naar zo’n evaluatie-instrument leidde mij naar de ‘rubric of one’. Een handig format dat Lees verder

Les is meer: 3 vernieuwende voornemens in 2019

“Welcome to possibility!” Dat las ik in september vorig schooljaar op een zelfgemaakte poster aan een New Yorkse schoolpoort. De boodschap vat mooi samen wat voor mij de kern van onderwijs is: alle jongeren kansen geven door oog te hebben voor ieders unieke talenten. Daar zet ik ook in 2019 graag mee mijn schouders onder! Hoe wil ik dat doen? Vooral niet vernieuwen om te vernieuwen. Doordacht en met kleine, haalbare ingrepen. Lees verder

Haal het beste uit je leerlingen: lees hun handleiding!

Een nieuw schooljaar: nieuwe leerlingen. Soms duurt het even voor we onze toppers écht goed leren kennen: welke interesses hebben ze? Wie is waar goed in? Wanneer presteren ze het best? Zo vroeg ik me af waarom een meisje opvallend nors reageert op donderdag tijdens het 4de lesuur. Wat bleek? Ze is Lees verder

Hoe doe jij je leerlingen liever leren?

Met rioolwater tot halverwege mijn laarzen, kreeg ik afgelopen weekend een fris lesideetje. Speciaal voor Open Monumentendag zwierde Ieper de mysterieuze deuren in haar vestingmuren open. In het pikdonker voerde een gids ons mee naar het Ieper ten tijde van Vauban.

Weekend en zoveel boeiends bijgeleerd. En daar in ‘t donker onder de grond bedacht ik Lees verder